Wat is off-grid en zelfvoorzienend leven? Hoe begin je ermee?

Ontdek alle mogelijkheden voor een vrijer leven!

zelfvoorzienend leven belangrijk

Wil je zelfvoorzienend leven of wil je liever voor een deel zelfvoorzienend worden? Dan ben je op het goede adres. Wij houden onszelf graag bezig met dit onderwerp en wij leven zelf al jaren in ons off-grid camperbusje.

Als je terug kijkt in de tijd, dan zie je dat het toen noodzakelijk was om (deels) zelfvoorzienend te zijn. Tegenwoordig is het meestal een bewuste keuze waardoor je een onafhankelijker en vrijer leven creëert. Leuk om te zien dat er steeds meer en meer mensen zich bewuster worden van de noodzaak van een duurzame samenleving want alle kleine beetjes helpen om onze ecologische voetdruk te verkleinen op ons planeet.

Ik geloof erin dat zelfvoorzienend leven niet alleen vroeger belangrijk was maar ook in onze toekomst weer steeds belangrijker wordt.

Wat betekent zelfvoorzienend leven?

Zelfvoorzienend leven betekent dat je volledig in je eigen levensonderhoud en behoeftes kunt voorzien zonder hulp van ”anderen”. Dit betekent dat je minimaal de 3 belangrijkste punten tot je beschikking hebt en dat is; je kan zelf elektriciteit opwekken, je hebt voldoende drinkwater door middel van bijvoorbeeld een waterfiltersysteem en je kan voedingsmiddelen (groente, fruit, kruiden) produceren.

groente en fruit uit een moestuin

Maar voor een volledig zelfvoorzienend leven heb je meer nodig. Er zijn natuurlijk ook bepaalde producten die je zelf niet kunt of wil produceren. Denk aan gereedschappen, kleding, rijst of hygiënische artikelen. Ik zeg niet dat het niet kan om deze producten te produceren maar de vraag is, wil jij dat? Of heb jij alle benodigdheden tot je beschikking? Om dit soort producten te kunnen kopen kan het handig zijn om een kleine inkomstenbron te creëren door middel van een eigen bedrijfje.

Wat je nodig hebt om echt zelfvoorzienend te leven hangt af van je behoeftes. Maar je blijft meestal toch een beetje afhankelijk van de buiten wereld. Zelfvoorzienend leven is niets anders dan dat je op alle levensgebieden zoveel mogelijk zelf doet. Het is zeker niet het makkelijkste leven en het kost best wat tijd, kracht en geld om te beginnen maar het heeft veel voordelen. In het kort, het is een veel duurzamer, bewuster en een vrijer leven.

Wil je graag het milieu helpen door een moestuin te maken of minder drinkwater weg te spoelen door een droogtoilet in je huis te plaatsen? Dan kies je voor een deels zelfvoorzienend/ off-grid leven en daar kiezen eigenlijk de meeste mensen voor.

Wat is off-grid leven?

Veel mensen halen de woorden off-grid en zelfvoorzienend een beetje door elkaar of gebruiken het verkeerd. Off-grid betekent letterlijk; buiten het net. Met andere worden er is geen aansluiting op het elektriciteits- gas- water- rioolnetwerk. Het is natuurlijk ook mogelijk om deels off-grid te leven. Wil je bijvoorbeeld de hoge energieprijzen ontwijken en off-grid gaan qua elektriciteit, waardoor je onafhankelijk wordt van het energienet? Dan ga je deels off-grid, want je bent alleen onafhankelijk van het elektriciteitsnet. Is onze bus dan off-grid of zelfvoorzienend?

Hij is helemaal off-grid en deels zelfvoorzienend. Wij leven dus off-grid omdat we dankzij onze zonnepanelen en goede accusysteem geen gebruik hoeven te maken van het elektriciteitnetwerk. Ook water en gas hebben wij bij ons dus wij gebruiken geen netwerk waarop wij inpluggen om aan onze behoeftes te voldoen.

off grid camper leven

Wij zijn deels zelfvoorzienend omdat wij bijvoorbeeld geen water kunnen opvangen om te gebruiken, dat moeten wij dus ergens halen al dan niet tegen betaling. Het is ook erg lastig om zelf voedsel te produceren in onze elke week veranderende tuin. Wij kunnen onszelf dus niet helemaal van al onze behoeftes voorzien zonder de hulp van ”anderen” en dat is gewoon prima.

Hoe zelfvoorzienend / off-grid worden?

Zoals ik al eerder zei kan je op meerdere manieren beginnen met een zelfvoorzienend / off-grid leven. Daarom behandel ik naast de drie belangrijkste (water, elektra, voedsel) punten nog een aantal andere punten.

Hoe zelfvoorzienend energie opwekken?

Zelf elektriciteit opwekken is wel een investering maar op die manier draag je bij aan een beter milieu en bespaar je ook nog eens de stress die door de hoge energierekeningen komt. Er bestaan al meerdere oplossingen om zelf elektriciteit te produceren zoals zonnepanelen en windmolens maar windmolens zijn (nog) niet allemaal even handig in gebruik en betaalbaar. Zonnepanelen worden het meest gekozen en is nog steeds de meest ontwikkelde en betaalbare technologie.

Off-grid energiesysteem

Zonnepanelen zijn niet meer weg te denken uit de samenleving, je ziet ze tegenwoordig overal. Op gebouwen, in de wei, op campers en bijvoorbeeld aan het balkonhek. Logisch want het is de meest betaalbare en betrouwbare manier om elektriciteit op te wekken voor particulieren. Maar met zonnepanelen alleen ben je er nog niet, als je echt off-grid wil zijn zal je ook accu’s en andere elektrische apparatuur nodig hebben om aan jouw energiebehoefte te kunnen voldoen.

Offgridcentrum showroom in wierden

Om ons bussie van elektriciteit te voorzien hebben wij twee zonnepanelen op het dak liggen die onze accu met maximaal 200W oplaadt. Het elektrische systeem hebben we pas geleden vernieuwd naar een lithium accu systeem. –> Van lood naar lithium: lithium accu inbouwen in de camper

Wij zijn super goed geholpen bij Off-gridcentrum dus ik raad ze zeker aan. Dit bedrijf is gespecialiseerd in off-grid systemen en ze denken met jou mee. Ga je advies of een offerte aanvragen? Wij waarderen het heel erg als je bij Off-gridcentrum meldt dat je via onze site bij hen terechtgekomen bent. 🙂

Off-grid watersysteem

De makkelijkste manier om jezelf van water te voorzien is het opvangen van regenwater. In het buitenland zoals in België is dit al heel normaal want daar betaald men ongeveer €6,- per kubieke meter drinkwater. Met een speciaal filtersysteem is het opgevangen regenwater te gebruiken om bijvoorbeeld een wasje te draaien, te douchen of het toilet door te spoelen.

Nederland had een aantal jaar terug de hoogste kwaliteit drinkwater van Europa. Daarnaast is het drinkwater ook erg goedkoop dus weinig mensen hebben de neiging om regenwater op te vangen. Helaas wordt de kwaliteit van het water elk jaar slechter. Het is inmiddels zo erg dat onderzoekers dit jaar claimen dat ”Nederland het vieste drinkwater van Europa heeft’.

Het gaat natuurlijk geld kosten om het drinkwater weer in orde te krijgen en dat betekent dat het drinkwater duurder zal worden. Misschien is dan toch een goed idee om regenwater op te vangen?!

Burn waterfilter
Dusty poseert met de Burn waterfilter in de off-gridcentrum showroom. 🙂

Om het gefilterde regenwater veilig te kunnen drinken zal het na de eerste filtering nogmaals gefilterd moeten worden met bijvoorbeeld een BURN/BERKEY die de rest van de schadelijke stoffen uit het water filtert. Zoals bacteriën en virussen. De BURN en/of BERKEY waterzuivering systemen zijn een mooi compact systeem in huis maar wij hebben ze ook al in meerdere campers zien staan.

Het verschil tussen deze twee modellen is dat BURN maar in een maat verkrijgbaar is en is nog redelijk nieuw op de markt. Berkey heeft keuzes uit meerdere maten en heeft al naamsbekendheid. De werking van de filtersystemen is identiek.

Zonder riolering

Een ideaal volledig zelfvoorzienend huis heeft ook geen aansluiting op het riool. Dit betekent dat er een septic tank of een droog toilet geplaatst moet worden. Een septic tank plaatsen is best duur en er zitten wat regels aan, daarnaast spoel je nog steeds veel schoon water weg. Als je dus een milieuvriendelijke, makkelijkere en goedkopere oplossing zoekt dan is de andere optie om een droog/compost toilet te plaatsen.

Wat is een droog toilet? De naam zegt het al; een toilet die geen water of chemicaliën gebruikt. Een droog toilet is in de meeste gevallen ook meteen een compost toilet. Deze toiletten zijn er in veel verschillende uitvoeringen dus er is keuze genoeg als je een droog/compost toilet in je huis/camper/boot wil hebben. Een compost toilet is vaak makkelijk te verplaatsen omdat er geen water en riool aansluiting nodig is. Maar je kan er ook voor kiezen om het toilet binnen of buiten in te bouwen. De toiletten zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, meerdere maten, met of zonder urinescheider en in sommige gevallen met of zonder ventilatie.

Wij hebben in onze camper de Separett Tiny compact droogtoilet met urinetank geplaatst. Dit betekent dat de urine en de ontlasting zijn gescheiden en de ventilator blaast vieze luchtjes naar buiten. Dat zorgt ervoor dat we geen nare geurtjes in ons ”huis” hebben.

Separett Tiny compact droogtoilet met urinetank in de camper
Separett Tiny compact droogtoilet in ons camper

Waar kunnen we ons toilet legen en onze ontlasting kwijt? Heel simpel, de urinetank mag verdund in de moestuin geleegd worden maar je kan hem natuurlijk ook gewoon legen in het toilet of bij een chemisch toilet stortpunt. De zak met ontlasting kan bij het restafval gedeponeerd worden maar kan ook op de composthoop of begraven worden. De zakken zijn namelijk biologisch afbreekbaar. Het is dus veel makkelijker om de inhoud van een droogtoilet kwijt te raken als je onderweg bent dan de inhoud van een chemisch toilet.

Ontdek HIER de voor- en nadelen van een composttoilet.

Voedingsmiddelen produceren

Begin met je eigen moestuin. Hiermee kun je natuurlijk niet alle voedingsmiddelen produceren maar het is een prima start ook als je maar een kleine tuin of balkon hebt. Plant wat kruiden, mini fruitbomen en/of seizoen groenten bijvoorbeeld; peterselie, basilicum, aardbeien, framboos, bosbessen, komkommer, tomaten, sla, rucola en alles wat je wilt en je de plek voor hebt.

Leer hoe je je voedsel conserveert/droogt en goed bewaard zodat je je zomer groente en fruit ook in de winter lekker kunt eten. Je kan je voedsel op meerdere manieren bewaren bijvoorbeeld; invriezen, drogen, roken, wecken of zouten.

Het is een fijn gevoel als je weet dat je een goedgevulde voorraadkast thuis hebt. Daarom hadden wij in het huis, maar ook nu in ons bussie (natuurlijk veel kleiner dan in het huis), een opslag ruimte met alleen maar voedingsmiddelen.

Hierbij een paar basis producten die in onze opslagkratjes liggen en lang bewaard kunnen worden: gedroogde kruiden, zout, gist, bakpoeder, bloem, azijn, rijst, pasta, havermout, maïszetmeel, couscous, olie, paneermeel, mosterd, hagelslag, chocolade, jam, cacaopoeder, thee, koffie, noten, kokosmelk, houdbare melk maar ook peulvruchten, bonen, groente en fruit in blik of gedroogd. Het is natuurlijk heel belangrijk dat je de houdbaarheid van je voorraad weet en goed bijhoudt.

Heb je genoeg ruimte in je tuin? In een zelfvoorzienend leven kunnen dieren natuurlijk niet ontbrekenden. Ik ben opgegroeid in Hongarije en daar is het nog steeds heel normaal dat je dieren houdt in je tuin. Kippen zijn makkelijke dieren die ervoor zorgen dat je lekkere eitjes in huis hebt. Naast de kippen zijn konijnen, varkentjes, geiten en koeien de bekendste dieren die je kunt houden. Houd er wel rekening mee dat dieren ook behoeftes hebben en elke dag verzorging nodig hebben. Je bent minder afhankelijk van de supermarkten maar vergeet niet dat dieren ook tijd en aandacht nodig hebben.

zelfvoorzienend boerderij
Tiny boerderij bij onze vrienden

Zelf producten maken

Probeer om alle producten die je zelf kan maken ook echt zelf te maken. Hiermee bedoel ik bijvoorbeeld; thee maken van bloemen uit je eigen tuin, was/schoonmaakmiddelen en zeep maken van natuurlijke ingrediënten. Leer naaien, breien en/of haken en maak je je eigen kleding en accessoires. Steeds als je iets nieuws probeert te maken neem je een stapje in de richting van een volledig zelfvoorzienend leven.

Zelfvoorzienend / Off-grid (wild) kamperen

De mensen die ons een beetje kennen of al langer volgen weten dat wij gek zijn op wildkamperen. Eigenlijk wisten wij al voordat we ons campertje gingen kopen dat wij niet op campings wilden staan maar liever op het strand of ergens midden in de natuur. Ons busje moest daarom zo veel mogelijk off grid zijn zodat wij langer van een plek kunnen genieten.

Om zelfvoorzienend te kamperen heb je een goed elektriciteit systeem, drinkwatertank (het liefst met waterfilter of waterzuiveraar), gasfles, opslag voor voedsel en een onboard toilet nodig. Hebben wij dat dan ook allemaal? Ja, ik heb eerder al ons elektra systeem, droogtoilet en opslag vermeld. Daarnaast hebben wij altijd 2 lichte gasflessen bij en wij hebben een 100 liter schoonwatertank, een 10 liter boilersysteem en dankzij ons waterzuivering systeem nog eens 3 liter gezuiverd water. (Deze wordt 3liter wordt bijgevuld zodra er water getapt wordt.)

off grid leven in Portugal
Ons favoriete wild plekje in Portugal

Lees HIER alles over onze waterzuiveraar en water in de camper.

Waarom toilet on board?

Belangrijke poeppraat. Hoewel sommige mensen hun behoefte in de natuur doen adviseren wij toch een toilet. In de stad is het best lastig om een putje te scheppen ;).

Er zijn landen zoals Portugal waar er plekken zijn waar je naast het strand mag wildkamperen maar alleen maar als je een eigen toilet on board hebt. Niets is walgelijker dan wanneer je tijdens je hike midden in de natuur mensen poep met gebruikt wc papier tegenkomt. Daarom zijn er landen die strenger zijn met wildkampeerders en ze hebben groot gelijk.

Als je geen mogelijkheid hebt om een wc on board te hebben graaf dan een gat, poep erin en begraaf het weer. Wij ”vanlifers” komen overal in de wereld en wij hebben de mogelijkheden om plekken te staan waar andere mensen alleen maar van dromen. Het is dus ook heel belangrijk om dit te waarderen en onze natuur zoveel mogelijk te beschermen.

Ik hoop dat je dit blog interessant vondt en zin hebt gekregen om een (deels) zelfvoorzienend / off grid leven te beginnen. Of heb je nog vragen over dit onderwerp? Stuur gerust een mailtje of laat hieronder een berichtje achter.

Misschien vind je dit ook leuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *